آموزش کامل 9Router از نصب تا راه‌اندازی

داشتن چندین اکانت و API Keyها جداگانه برای هوش مصنوعی‌های مختلف، فرایندی زمان‌بر و پرهزینه‌ای است. از طرفی، قطعی ناگهانی یا اتمام شارژ هر سرویس می‌تواند کل جریان کار شما را مختل کند. 9Router راهکار قطعی این مشکل است. یک درگاه واحد که بیش از ۶۰ مدل هوش مصنوعی را یکپارچه کرده و در صورت قطعی هر سرویس، به صورت خودکار مسیر را به سمت مدل جایگزین تغییر می‌دهد. در این مقاله از بخش آموزش هوش مصنوعی در بلاگ پارس‌پک، نصب و پیکربندی 9Router را قدم‌به‌قدم آموزش می‌دهیم. با مطالعه این راهنما علاوه بر آموزش نصب، یاد می‌گیرید که 9Router چیست؟ و مزایای استفاده از آن کدامند؟

9Router چیست؟

اگر بخواهیم به زبان ساده بگوییم، 9Router یک درگاه مرکزی یا هاب (Gateway) متن‌باز است. فرض کنید ده‌ها دو شاخه مختلف دارید و فقط یک پریز برق روی دیوار است. 9Router همان سه‌راهی برقی است که به شما اجازه می‌دهد تا همه ابزارهای خود را به آن متصل کنید. به جای اینکه نرم‌افزارها و محیط‌های کدنویسی خود را جداگانه به ChatGPT، Claude یا جمینای وصل کنید، همه را یک بار در 9Router تعریف می‌کنید. این ابزار به شما یک آدرس محلی (مثل http://localhost:20128) می‌دهد که به عنوان یک مسیر واحد عمل می‌کند.
9Router چیزی بسیار فراتر از یک پروکسی ساده است. این سیستم یک لایه استانداردسازی ایجاد می‌کند که با ساختار مسیرهای OpenAI، یعنی همان /v1/، کاملا سازگار است. هنر اصلی این ابزار در ترجمه در لحظه است. یعنی تفاوت فرمت درخواست‌ها بین ارائه‌دهنده‌های مختلف را خودش مدیریت می‌کند.

مزایای استفاده از 9Router

پیش از آنکه سراغ نصب برویم، بهتر است ببینیم اصلا چرا باید وقت گذاشت و چنین ابزاری را راه‌اندازی کرد. مهم‌ترین دلایلی که کاربران حرفه‌ای و تیم‌های توسعه به سراغ 9Router می‌روند، این‌ها هستند:

• اتصال بیش از ۶۰ ارائه‌دهنده هوش مصنوعی: از Claude و GPT گرفته تا Gemini ، DeepSeek ، Qwen ، GLM ، Kimi و MiniMax، همه از یک مسیر واحد در دسترس‌اند.
• جلوگیری از قطعی سرویس: اگر یک ارائه‌دهنده به دلیل ترافیک بالا، محدودیت نرخ درخواست (Rate Limit) یا اختلال موقت پاسخ ندهد، 9Router به‌صورت خودکار درخواست را به مدل بعدی در زنجیره فالبک می‌فرستد و کار شما متوقف نمی‌شود.
• کاهش هزینه استفاده از مدل‌ها: با مدیریت هوشمند مصرف، توزیع بار بین چند حساب کاربری و بهینه‌سازی توکن، می‌توان هزینه‌ی واقعی استفاده از مدل‌های هوش مصنوعی را به‌طور محسوسی پایین آورد.
• مدیریت یکجای اشتراک Claude و Codex: به‌جای پرداخت جداگانه برای هر ابزار، می‌توانید اشتراک‌های موجودتان را از طریق OAuth به 9Router وصل کرده و از ظرفیت آن‌ها در چند ابزار کدنویسی مختلف استفاده کنید.

و در نهایت، همه‌ی این قابلیت‌ها از یک داشبورد ساده و تحت وب قابل مدیریت هستند. بدون نیاز به دست‌کاری تنظیمات هر ابزار به‌صورت جداگانه.

پیش‌نیازهای نصب 9Router

این ابزار بسیار سبک است و منابع سیستم را درگیر نمی‌کند. برای شروع راه‌اندازی، تنها به موارد زیر نیاز دارید:

• بستر اجرا: یک سیستم‌عامل (لینوکس، مک یا ویندوز) که Node.js نسخه ۱۸ به بالا روی آن نصب باشد.

• دسترسی خط فرمان: آشنایی اولیه با محیط ترمینال برای اجرای چند دستور ساده نصب.
• سرور یا کلاینت محلی: اگر فقط خودتان از آن استفاده می‌کنید، اجرای محلی روی لپ‌تاپ شخصی کاملا کافی است. اما برای دسترسی تیمی یا اتصال نرم‌افزارهای تحت وب، به یک سرور مجازی (VPS) با آی‌پی ثابت نیاز دارید.
• امنیت: یک رمز عبور قدرتمند. زیرا این رمز قرار است از تمام توکن‌ها و کلیدهای API شما در برابر دسترسی‌های غیرمجاز محافظت کند.

آموزش نصب 9Router

برای نصب 9Router چند روش مختلف وجود دارد و شما بسته به سیستم‌عامل و سطح راحتی‌تان با خط فرمان، می‌توانید یکی را انتخاب کنید. ساده‌ترین و پرکاربردترین روش، نصب از طریق npm است:

npm install -g 9router

9router

با اجرای این دو دستور، بسته 9Router به‌صورت سراسری روی سیستم نصب می‌شود و بلافاصله سرویس آن بالا می‌آید. اگر ترجیح می‌دهید از Docker استفاده کنید، این دستور یک کانتینر مستقل با ذخیره‌سازی دائمی داده راه‌اندازی می‌کند:

docker run -d \
--name 9router \
-p 20128:20128 \
-v 9router-data:/app/data \
-e DATA_DIR=/app/data \
-e JWT_SECRET="$(openssl rand -hex 32)" \
-e API_KEY_SECRET="$(openssl rand -hex 32)" \
-e INITIAL_PASSWORD="choose-a-strong-password" \
-e REQUIRE_API_KEY=true \
decolua/9router:latest

کاربران دبیان و اوبونتو هم می‌توانند از بسته deb استفاده کنند:

sudo dpkg -i 9router_*.deb
9router

و اگر حتی می‌خواهید 9Router را روی گوشی اندرویدی خود از طریق Termux اجرا کنید، این گزینه هم وجود دارد:

pkg install 9router
9router

پس از اجرای هر کدام از این روش‌ها، سرور روی پورت پیش‌فرض ۲۰۱۲۸ بالا می‌آید و کافی است در مرورگر خود به آدرس http://localhost:20128/dashboard سر بزنید. در اولین ورود، از شما خواسته می‌شود رمز عبور اولیه را وارد کنید؛ همان رمزی که در متغیر محیطی INITIAL_PASSWORD تعریف کرده‌اید.

برای کاربران حرفه‌ای‌تر که می‌خواهند تنظیمات را دقیق‌تر کنترل کنند، فایل env. در مسیر ~/.9router/ قابل ویرایش است و شامل متغیرهایی مثل JWT_SECRET (کلید امنیتی نشست‌ها)، PORT ، DATA_DIR ، NODE_ENV و REQUIRE_API_KEY می‌شود.

اگر می‌خواهید هیچ‌کس بدون کلید API معتبر نتواند از اندپوینت شما استفاده کند، حتما این گزینه آخر را فعال نگه دارید.

پس از ورود موفق، داشبورد اصلی 9Router را می‌بینید که شامل بخش‌های مدیریت ارائه‌دهنده‌ها، مدیریت کلیدهای API، آمار مصرف، تنظیمات مدل و مانیتورینگ لحظه‌ای است.

اتصال سرویس‌های هوش مصنوعی به 9Router

حالا که 9Router روی سیستم شما بالا آمده، وقت آن رسیده که اولین ارائه‌دهنده هوش مصنوعی را به آن وصل کنید. نرم‌افزار 9router به عنوان یک پروکسی محلی عمل می‌کند و به شما اجازه می‌دهد کانکشن‌های API مختلف را مدیریت کنید:
۱. در نرم‌افزار 9router، وارد تب Providers شوید و روی دکمه Add OpenAI Compatible کلیک کنید.

۲. در پنجره باز شده، اطلاعات پروایدر جدید (Name, Prefix, Base URL و API Key پارس‌پک) را وارد کنید. روی دکمه Check کلیک کنید تا کادر سبز رنگ Valid ظاهر شود. سپس روی Create کلیک کنید.

۳. پروایدر ساخته شده (parspack) در تب Providers اضافه می‌شود. روی آن کلیک کنید تا وارد جزئیات شوید.

۴. در صفحه جزئیات پروایدر، در بخش Connections روی دکمه Add API Key کلیک کنید.

۵. کلید API پارس‌پک را وارد کرده، نام مدل پیش‌فرض را تعیین کنید و پس از دریافت تاییدیه Valid، آن را Save کنید.

۶. برای اضافه کردن مدل‌های پارس‌پک، در قسمت Available Models روی دکمه Import from /models کلیک کنید.

۷. پس از این کار، لیست مدل‌های دریافت شده از پارس‌پک در داشبورد شما قابل مشاهده و مدیریت خواهد بود.

آموزش ساخت Smart Combo در 9Router

یکی از قابلیت‌هایی که 9Router را از یک پروکسی معمولی جدا می‌کند، Smart Combo یا همان «ترکیب هوشمند مدل‌ها» است. به زبان ساده، Smart Combo یک زنجیره مرتب از چند مدل مختلف است که شما آن‌ها را بر اساس اولویت پشت سر هم قرار می‌دهید. مثلا در ردیف اول یک مدل از طریق اشتراک OAuth (که هزینه اضافه‌ای ندارد)، در ردیف دوم یک مدل ارزان‌قیمت از طریق API Key، و در ردیف سوم یک مدل متن‌باز رایگان به‌عنوان آخرین راه‌حل.
وقتی یک درخواست به 9Router می‌رسد، ابتدا سراغ اولین مدل در Combo می‌رود. اگر آن مدل با خطا مواجه شود، سهمیه‌اش تمام شده باشد یا محدودیت نرخ درخواست بخورد، 9Router بدون اینکه شما متوجه شوید، در کسری از ثانیه به مدل بعدی در زنجیره سوییچ می‌کند. این یعنی حتی اگر یکی از سرویس‌های اصلی‌تان دچار اختلال شود، کار شما هرگز کامل متوقف نمی‌شود.
برای استفاده هم‌زمان از چند مدل یا تعیین مدل‌های جایگزین (Fallback)، یک Combo بسازید:

۱. به تب Combos بروید و روی Create Combo کلیک کنید.

۲. یک نام برای Combo انتخاب کنید و روی Add Model کلیک کنید.

۳. مدل‌های مورد نیاز خود را از لیست پروایدر پارس‌پک انتخاب کنید.

۴. پس از انتخاب، ترکیب مدل‌ها در تنظیمات Combo ذخیره شده و قابل استفاده است.

ایجاد Endpoint و کلید دسترسی محلی (Localhost)

۱. به تب Endpoint & Key بروید. در این بخش یک آدرس URL محلی دریافت می‌کنید.
۲. با کلیک روی دکمه Create Key، کلید دسترسی اختصاصی مختص به 9router بسازید.
۳. اکنون می‌توانید این URL محلی و کلید جدید را در کلاینت‌های خود وارد کنید تا 9router ترافیک شما را به سمت سرورهای پارس‌پک هدایت و مدیریت کند.

استفاده از 9Router برای ابزارهای AI Coding

بخش زیادی از محبوبیت 9Router به این برمی‌گردد که به‌خوبی با ابزارهای دستیار برنامه‌نویسی هوش مصنوعی هماهنگ می‌شود. سه ابزار پرکاربردی که معمولاً کاربران آن‌ها را به 9Router متصل می‌کنند عبارت‌اند از:

• Claude Code: چون این ابزار به‌صورت رسمی توسط 9Router پشتیبانی می‌شود، اتصال آن کاملا خودکار (Auto-Config) انجام می‌شود؛ یعنی کافی است اشتراک Claude Code خود را از طریق OAuth وصل کنید و 9Router باقی تنظیمات را خودش انجام می‌دهد.
• Cursor: برای این ادیتور، 9Router یک فایل پیکربندی تولید می‌کند که فقط باید آن را در تنظیمات مدل سفارشی Cursor جای‌گذاری کنید تا تمام درخواست‌ها از مسیر 9Router عبور کنند.
• Cline: افزونه محبوب VS Code هم به همین شکل کار می‌کند. با دستوری مثل 9router config –tool cline –api-key YOUR_KEY یک تنظیمات آماده برای Cline می‌سازید و همان را در افزونه وارد می‌کنید.

در این رویکرد دیگر مجبور نیستید برای هر ابزار کدنویسی به‌طور جداگانه کلید API تنظیم کنید. یک بار مدل یا Smart Combo دلخواهتان را در 9Router بسازید، همان یک آدرس و کلید را در Claude Code، Cursor و Cline وارد کنید و از همان لحظه هر سه ابزار از یک منبع مشترک و با فالبک خودکار تغذیه می‌شوند.

قابلیت‌های حرفه‌ای 9Router

فراتر از نصب و اتصال ساده، 9Router چند قابلیت پیشرفته دارد که تجربه استفاده روزمره از آن را برای تیم‌های توسعه و کاربران حرفه‌ای بسیار کاربردی‌تر می‌کند.

پیگیری مصرف (Usage Tracking)

داشبورد 9Router به‌صورت لحظه‌ای تعداد توکن‌های مصرفی، هزینه تقریبی و تعداد درخواست‌ها را به تفکیک هر مدل و هر ارائه‌دهنده نمایش می‌دهد. این یعنی می‌توانید دقیقاً ببینید کدام مدل بیشترین هزینه یا بیشترین حجم درخواست را به خودش اختصاص داده و بر همان اساس Smart Comboهایتان را بازچینی کنید.

مدیریت سهمیه‌ها (Quota Tracker)

از آنجا که اکثر اشتراک‌های هوش مصنوعی سقف مصرف ماهانه یا روزانه دارند، 9Router میزان باقی‌مانده هر سهمیه را رصد می‌کند و پیش از رسیدن به سقف مصرف، به‌طور خودکار درخواست‌ها را به سمت مدل بعدی در Combo هدایت می‌کند تا هیچ‌وقت با پیام مانند سهمیه شما تمام شده غافلگیر نشوید.

کاهش هزینه با بهینه‌سازی توکن‌ها (Token Saver)

یکی از ویژگی‌های جذاب 9Router قابلیتی به نام فشرده‌سازی هوشمند (RTK Token Saver) است که با کوتاه‌تر کردن خروجی‌های تکراری مثل تفاوت‌های کد یا ساختار درختی فایل‌ها پیش از ارسال به مدل، حجم توکن ورودی هر درخواست را به‌طور محسوسی کاهش می‌دهد و در نتیجه هزینه واقعی استفاده از مدل‌های پولی را پایین می‌آورد.

مدیریت چند حساب کاربری (Multi-Account Fallback)

اگر برای استفاده از یک سرویس خاص، چند حساب کاربری مختلف دارید، 9Router به شما اجازه می‌دهد تمام آن‌ها را به صورت هم‌زمان به سیستم متصل کنید. در این شرایط، اگر سهمیه یکی از اکانت‌ها تمام شود یا حساب کاربری به هر دلیلی محدود گردد، سیستم بدون هیچ توقفی درخواست شما را به حساب بعدی منتقل می‌کند تا روند توسعه دچار قطعی و اختلال نشود.

تازه‌سازی خودکار توکن‌ها (OAuth Token Refresh)

بسیاری از ارائه‌دهندگان هوش مصنوعی از توکن‌های امنیتی OAuth برای تایید هویت استفاده می‌کنند که عمر کوتاهی دارند و زود منقضی می‌شوند. 9Router فرایند تمدید و تازه‌سازی این کلیدها را در پس‌زمینه و به صورت کاملا خودکار انجام می‌دهد. در نتیجه، نیازی نیست جریان کار خود را برای دریافت توکن جدید متوقف کنید و اتصال شما همیشه پایدار می‌ماند.

همگام‌سازی ابری تنظیمات (Cloud Sync)

برای توسعه‌دهندگانی که روی چند سیستم مختلف کار می‌کنند، وارد کردن دستی کلیدهای API و ساخت مجدد ترکیب‌ها کاری زمان‌بر و خسته‌کننده است. با قابلیت همگام‌سازی ابری، تمامی تنظیمات، محدودیت‌های سهمیه و Comboهای شما به صورت امن در فضای ابری ذخیره شده و روی تمام دستگاه‌های متصل در دسترس قرار می‌گیرد.

مقایسه 9Router با OpenRouter

بسیاری از کاربران وقتی برای اولین بار با 9Router آشنا می‌شوند، آن را با سرویس شناخته‌شده‌تری مثل OpenRouter مقایسه می‌کنند. با اینکه هدف هر دو ابزار یکسان است یعنی دسترسی به چند مدل هوش مصنوعی از یک نقطه واحد نحوه کارشان تفاوت‌های مهمی دارد در جدول زیر سعی کردیم به مهم‌ترين تفاوت‌های این دو بپردازیم:
معیار
9Router
OpenRouter
نوع میزبانی
لوکال (روی سرور یا سیستم خودتان)
سرویس ابری متمرکز
هزینه نرم‌افزار
رایگان و متن‌باز (مجوز MIT)
رایگان برای استفاده، اما هزینه هر درخواست را خودش محاسبه و کسر می‌کند
محل نگهداری کلیدهای API
روی سرور خودتان، هرگز به بیرون ارسال نمی‌شود مگر با فعال‌سازی آگاهانه
روی سرورهای OpenRouter
استفاده از اشتراک شخصی (OAuth)
پشتیبانی می‌شود. می‌توانید از اشتراک Claude یا ChatGPT خود استفاده کنید
معمولاً بر پایه پرداخت به‌ازای هر توکن است
Smart Combo و فالبک چندلایه
دارد، کاملاً قابل شخصی‌سازی
فالبک ساده بین مدل‌ها دارد
نیاز به راه‌اندازی و نگهداری
بله، باید خودتان نصب و مدیریت کنید
خیر، فقط کافی است ثبت‌نام کنید

بنابراین اگر به کنترل کامل روی داده‌ها و کلیدهایتان اهمیت می‌دهید و از قبل چند اشتراک هوش مصنوعی دارید که می‌خواهید از حداکثر ظرفیتشان استفاده کنید، 9Router گزینه به‌صرفه‌تری است. اما اگر دنبال یک راه‌حل آماده و بدون نیاز به نگهداری هستید، OpenRouter انتخاب ساده‌تری خواهد بود.

معرفی AI Studio

تا اینجا دیدیم که 9Router چطور ده‌ها ارائه‌دهنده هوش مصنوعی را زیر یک سقف جمع می‌کند، اما یک مشکل همچنان برای بسیاری از کاربران ایرانی باقی می‌ماند. آن هم این است که بیشتر این ارائه‌دهنده‌ها یا اصلا به آی‌پی ایران دسترسی نمی‌دهند یا پرداختشان فقط با کارت‌های ارزی امکان‌پذیر است. دقیقا همین‌جا AI Studio پارس‌پک وارد ماجرا می‌شود. به‌جای اینکه برای هر مدل هوش مصنوعی دنبال یک API خارجی جداگانه بگردید و ارز خارجی تهیه کنید، کافی است AI Studio پارس‌پک را به‌عنوان یک Provider یکتا با یک Base URL اختصاصی در 9Router تنظیم کنید و از همان یک کلید API به ده‌ها مدل مختلف دسترسی داشته باشید.

برای دریافت توکن api از سرویس AI Studio پارس‌پک کافیه مراحل زیر را در پنل کاربری پیش روید:

۱. در پنل کاربری پارس‌پک، از منوی سمت راست پنل AI Studio وارد بخش کلیدهای API شوید.

۲. روی دکمه ایجاد کلید API کلیک کنید.

۳. نامی برای کلید خود انتخاب کنید و روی ایجاد کلید کلیک کنید.

۴. توکن ایجاد شده را کپی کنید. دقت کنید که این کلید فقط همین یک بار نمایش داده می‌شود و باید آن را در جای امنی ذخیره کنید.

اکنون از سرویس AI Studio پارس‌پک می‌توانید در 9Router استفاده کنید.

مزایا و دلایل استفاده از AI Studio

مهم‌ترین دلایلی که کاربران AI Studio پارس‌پک را به‌عنوان یکی از ارائه‌دهندگان اصلی 9Router انتخاب می‌کنند، سه ویژگی کلیدی این سرویس است:

• پرداخت کاملا ریالی بدون نیاز به کارت ارزی.
• دسترسی به ده‌ها مدل هوش مصنوعی تحریم‌شده تنها با یک کلید API واحد.
• رفع کامل خطای مسدودی آی‌پی که معمولاً هنگام اتصال مستقیم از ایران به این سرویس‌ها پیش می‌آید.

جمع‌بندی

در این مقاله دیدیم که 9Router چطور با یک نصب ساده، ده‌ها هوش مصنوعی مختلف را پشت یک آدرس واحد جمع می‌کند و با Smart Combo و Fallback خودکار، دیگر نمی‌گذارد قطعی یا تمام‌شدن سهمیه یک سرویس، کار شما را متوقف کند. یاد گرفتیم چطور آن را نصب و به ابزارهایی مثل Claude Code و Cursor متصل کنیم و از قابلیت‌های حرفه‌ای آن، مثل پیگیری مصرف و کاهش هزینه توکن بهره ببریم. اگر می‌خواهید یک قدم جلوتر بروید و مشکل تحریم، پرداخت ارزی و مسدودی آی‌پی را هم برای همیشه از سر راه بردارید، همین حالا سری به سرویس AI Studio پارس‌پک بزنید.

سوالات متداول

۱. آیا برای استفاده از 9Router نیاز به سرور قدرتمند داریم؟

نه، 9Router ابزار سبکی است و روی یک VPS با منابع پایه یا حتی روی سیستم شخصی و گوشی اندروید (از طریق Termux) هم بدون مشکل اجرا می‌شود.

۲. چگونه می‌توانم مشکل تحریم API ها را در 9Router حل کنم؟

ساده‌ترین راه، افزودن AI Studio پارس‌پک به‌عنوان یک Provider در 9Router است؛ اینطوری با پرداخت ریالی و بدون مسدودی آی‌پی به ده‌ها مدل هوش مصنوعی دسترسی خواهید داشت.

۳. آیا 9Router از مدل‌های متن‌باز هم پشتیبانی می‌کند؟

بله، مدل‌های متن‌بازی مثل DeepSeek، Qwen، GLM و Kimi هم جزو ارائه‌دهنده‌های پشتیبانی‌شده در 9Router هستند و می‌توانید آن‌ها را مانند سایر Providerها متصل کنید.

۴. استفاده از خود 9Router چقدر هزینه دارد؟

نرم‌افزار 9Router کاملاً رایگان و متن‌باز (با مجوز MIT) است؛ تنها هزینه‌ای که پرداخت می‌کنید مربوط به اشتراک یا API Key سرویس‌هایی است که به آن متصل می‌کنید.