انواع هاست چیست؟ بررسی کاربردها و تفاوت انواع هاست

آیا می‌دانید که انتخاب هاست اشتباه چه نتایجی دارد؟ خیلی خلاصه اگر بخواهیم توضیح دهیم، نتیجه‌اش یا تحت تاثیر قرار گرفتن سرعت و امنیت سایت و در نتیجه تجربه کاربری است و یا هزینه اضافی برای خرید هاست جدید. این مقاله از بخش آموزش‌های هاست در بلاگ پارس‌پک شما به شما کمک می‌کند تا انواع هاست برای سایت را بشناسید، با کنترل‌پنل‌های معروف برای مدیریت هاست آشنا شوید و دیگر نگران انتخاب اشتباه برای میزبانی از سایت خود نباشید.

منظور از هاست چیست؟

هاست یا فضای میزبانی وب، یک فضا روی یک سرور است که فایل‌ها، تصاویر، کدها، دیتابیس و در مجموع همه اطلاعات سایت شما روی آن قرار می‌گیرد. وقتی کاربری آدرس سایت شما را در مرورگر خود وارد می‌کند، مرورگر به سراغ همین فضا می‌رود، اطلاعات لازم را از هاست دریافت می‌کند و سپس آن‌ها را به کاربر نشان می‌دهد.

اما هاست فقط یک فضای ساده برای ذخیره‌سازی فایل‌ها نیست. کیفیت هاست روی سرعت بارگذاری صفحات، پایداری، امنیت و همه این‌ها روی تجربه کاربری اثر می‌گذارد. اگر شما هم تجربه خیره ماندن به صفحه سفید گوگل کروم برای باز شدن سایت را دارید، احتمالا یکی از مقصران اصلی آن، هاست غیراستاندارد سایت بوده است. برای اطلاعات بیشتر درباره هاست، مقاله هاست چیست؟ را بخوانید.

انواع هاست چیست؟

بعضی از سایت‌ها فقط قرار است یک صفحه داشته باشند و مثلاً اطلاعات یک شخص یا شرکت را به کاربر نشان دهند. اما یک سایت دیگر ممکن است با هدف فروش هزاران محصول مختلف تاسیس شده باشد. به‌همین دلیل است که انواع مختلفی از هاست برای استفاده های مختلف وجود دارد. حالا می‌خواهیم انواع مختلف هاست را بررسی کنیم و ببینیم که کدام‌یک برای چه کاری بهتر است:

هاست اختصاصی

هاست اختصاصی اصولا گران‌ترین نوع هاست است. در این نوع از هاست، تمام منابع یک سرور به‌صورت اختصاصی در اختیار یک سایت یا یک پروژه قرار می‌گیرد. یعنی برخلاف هاست اشتراکی، شما منابع سرور مانند رم، پردازنده، فضای ذخیره‌سازی و پهنای باند را با سایت‌های دیگر شریک نیستید.

هاست اختصاصی معمولاً برای فروشگاه‌های اینترنتی بزرگ، پلتفرم‌های سازمانی، سایت‌های پرترافیک، پلتفرم‌های آموزشی یا به‌طور کلی پروژه‌هایی مناسب است که امنیت، سرعت و دسترسی پایدار برای آن‌ها اهمیت زیادی دارد. البته که به‌ازای تمام این ویژگی‌ها، هزینه بالاتری هم دارد؛ اما اگر سایت شما به مرحله‌ای رسیده که منابع اشتراکی دیگر پاسخ‌گوی آن نیست و از طرف دیگر، دانش فنی بالایی هم برای خرید سرور ندارید، هاست اختصاصی می‌تواند جدی‌ترین گزینه برای شما باشد.

هاست اشتراکی

هاست اشتراکی اقتصادی‌ترین گزینه در میان انواع هاست است. در این مدل، منابع سرور بین چند سایت مختلف تقسیم می‌شود؛ یعنی سایت شما در کنار وب‌سایت‌های دیگر، همگی از منابع یک سرور استفاده می‌کنند. این ساختار باعث می‌شود هزینه میزبانی کاهش پیدا کرده و کاربران بتوانند با بودجه کمتر، سایت خود را راه‌اندازی کنند.

اگر سایت شما جدید است و قرار نیست فعلاً کاربران زیادی داشته باشد یا اگر قصد راه‌اندازی بلاگ شخصی، سایت شرکتی کوچک و یا سایت نمونه‌کار داشته باشید، انواع هاست اشتراکی می‌تواند بهترین و اقتصادی‌ترین گزینه برای شما محسوب شود.

هاست ابری

گفتیم که هاست فضایی روی یک سرور فیزیکی است. حالا فرض کنید بتوانید چند سرور را در نقاط مختلف، به هم وصل کنید و یک سرور واحد بسازید. در این‌صورت اسم آن سرور واحد، سرور ابری است. حالا هاستی که از این سرور به‌دست آمده هم دیگر یک هاست معمولی نیست و مانند پدرش، به آن «هاست ابری» گفته می‌شود.

مهم‌ترین ویژگی هاست ابری این است که اگر یکی از این سرورهای متصل به هم، به هر دلیلی دچار مشکل شود، منابع هاست از سرورهای دیگر تامین شده و سایت همچنان در دسترس باقی خواهد ماند. یکی دیگر از ویژگی‌های هاست ابری، مقیاس‌پذیری آن است. برای توضیح بیشتر، تصور کنید که هاست شما فقط به یک سرور متکی باشد و منابع آن سرور به‌صورت کامل به وب‌سایت‌های مختلف اختصاص یافته باشد؛ در این‌صورت اگر منابع هاست برایتان کافی نباشد، دیگر امکان ارتقای منابع هاست وجود ندارد.

همه این ویژگی‌ها باعث می‌شود هاست ابری تقریباً برای همه وب‌سایت‌ها مناسب باشد. با این‌حال اگر می‌خواهید قطع شدن لحظه‌ای سایت را به صفر نزدیک کنید، هاست ابری می‌تواند گزینه‌ای عالی برای شما باشد.

هاست وردپرس

هاست وردپرس یکی از انواع هاست است که تنظیمات و منابع آن برای اجرای بهتر سایت‌های وردپرسی بهینه‌سازی شده‌است. از آن‌جا که وردپرس یکی از پرکاربردترین سیستم‌های مدیریت محتوا در جهان است، بسیاری از شرکت‌های میزبانی معتبر، سرویس‌های مخصوص این CMS را ارائه می‌کنند تا سایت‌های وردپرسی با سرعت و امنیت بالاتری اجرا شوند.

اگر سایت شما با استفاده از وردپرس ساخته شده و البته ترافیک خیلی بالایی روی سایت ندارید، می‌توانید کارتان را با هاست وردپرس شروع کنید. در این نوع از هاست مواردی مانند نسخه PHP، کش، منابع سرور، امنیت و گاهی ابزارهای نصب و مدیریت وردپرس طوری تنظیم می‌شوند که کاربر بدون درگیری زیاد با جزئیات فنی، بتواند سایت خود را راحت‌تر مدیریت کند.

هاست رایگان

باید توجه داشته باشید که همیشه، رایگان بودن به معنی داشتن کارایی بهتر نیست! این نوع هاست معمولاً محدودیت‌هایی در فضای ذخیره‌سازی، پهنای باند، سرعت، امنیت، پشتیبانی و امکانات مدیریتی دارد. در بعضی موارد هم ممکن است تبلیغات اجباری روی سایت نمایش داده شود یا کنترل کامل روی اطلاعات و تنظیمات سایت وجود نداشته باشد.

پس هاست رایگان به چه دردی می‌خورد؟ این نوع هاست بیشتر برای تست، تمرین، یادگیری طراحی سایت یا اجرای پروژه‌های موقت مناسب است. بنابراین اگر فقط می‌خواهید یک ایده را تست کنید یا تازه در کلاس طراحی سایت ثبت‌نام کرده‌اید و می‌خواهید تمرین‌های خود را روی یک هاست واقعی انجام دهید، هاست رایگان می‌تواند برایتان کاربردی باشد.

هاست پربازدید

در قسمت‌های قبلی، هر زمان که در مورد هاست اشتراکی صحبت کردیم، حتماً به این نکته هم پرداختیم که اگر میزان بازدید سایت شما بالا باشد، استفاده از منابع اشتراکی می‌تواند سرعت سایت را کم کند. حالا یک استثناء به همان جمله اضافه می‌کنیم: مگر اینکه از هاست پربازدید استفاده کرده باشید.

به بیان ساده، هاست پربازدید برای سایت‌هایی طراحی می‌شود که تعداد کاربران هم‌زمان یا بازدید روزانه بالایی دارند. در چنین سایت‌هایی، مسئله فقط داشتن فضای ذخیره‌سازی بیشتر نیست؛ بلکه سرور باید بتواند درخواست‌های زیاد کاربران را بدون افت سرعت، خطا یا قطعی مدیریت کند. به همین دلیل، هاست پربازدید معمولاً منابع پردازشی قوی‌تر، تنظیمات بهینه‌تر و زیرساخت پایدار‌تری نسبت به هاست‌های معمولی دارد.

این نوع هاست برای سایت‌های خبری، مجله‌های آنلاین، فروشگاه‌های پرترافیک، سایت‌های آموزشی، پلتفرم‌های محتوایی و وب‌سایت‌هایی مناسب است که در زمان‌های خاص با افزایش شدید بازدید روبه‌رو می‌شوند.

هاست نمایندگی

در انتهای فرایند بررسی انواع هاست، به هاست نمایندگی می‌رسیم. این هاست نوعی از سرویس میزبانی است که به کاربر اجازه می‌دهد بخشی از منابع هاست را به دیگران واگذار کند. در این مدل، شما با تهیه کردن یک پلن میزبانی بزرگ‌تر، می‌توانید آن را به چند حساب هاست کوچک‌تر تقسیم کنید.

این نوع هاست معمولاً برای شرکت‌های طراحی سایت، آژانس‌های دیجیتال مارکتینگ، فریلنسرها و افرادی کاربرد دارد که چندین سایت مشتری را مدیریت می‌کنند. با هاست نمایندگی، می‌توان برای هر مشتری یک حساب جداگانه ساخت، منابع مشخصی اختصاص داد و مدیریت سایت‌ها را منظم‌تر انجام داد. البته کیفیت سرویس اصلی، میزان منابع، امکانات کنترل‌پنل و سطح پشتیبانی در این مدل اهمیت زیادی دارد؛ چون هر مشکلی در سرویس مادر، می‌تواند روی همه سایت‌های زیرمجموعه اثر بگذارد.

انواع هاست بر اساس لوکیشن

با همه صحبت‌هایی که تا این قسمت کردیم، ممکن است این سوال در ذهنتان شکل گرفته باشد که این سروری که هاست از آن تشکیل می‌شود، کجاست؟ پاسخ ساده و صریح به این سوال این است که سرورها در فضایی به‌نام «دیتاسنتر» قرار می‌گیرند. مثلاً یکی از مهم‌ترین دیتاسنترهای ایران، دیتاسنتر برج میلاد است که تعداد زیادی از سرورهایی که مسئولیت سرویس‌دهی و میزبانی از صدها هزار وب‌سایت ایرانی را بر عهده دارند، در آن‌جا نگهداری می‌شود. در ادامه انواع هاست بر اساس لوکیشن را بررسی کرده‌ایم:

هاست ایران

هاست ایران به هاستی گفته می‌شود که دیتاسنتر سرور آن در داخل کشور قرار دارد. در زمان اعمال محدودیت روی اینترنت بین‌الملل، تمام وب‌سایت‌هایی که روی هاست‌های ایران میزبانی می‌شدند، کماکان در دسترس بودند. به‌همین دلیل استفاده از این نوع هاست برای کسب‌وکارهایی که مشتریان ایرانی دارند، مطمئن‌ترین انتخاب است.

هاست خارجی

هاست خارجی به هاستی گفته می‌شود که دیتاسنتر سرور آن در یکی از کشورهای خارجی قرار گرفته باشد. اگر وب‌سایت شما از خارج از کشور بازدید کننده داشته باشد، بهتر است از این نوع هاست استفاده کنید. علاوه بر این، کراولرهای گوگل، در صورت اعمال محدودیت دوباره روی اینترنت بین‌الملل، در دسترسی به سایت‌های با هاست ایران به مشکل برخورد می‌کنند اما سایت‌هایی که روی هاست خارجی میزبانی می‌شوند، معمولاً ریسک کمتری نسبت به هاست داخلی دارند.

انواع هاست بر اساس سیستم‌عامل

سرورها هم مثل همه سیستم‌های کامپیوتری دیگر، سیستم‌عامل دارند و هر کدام از این سیستم‌عامل‌ها، کاربرد مختلفی دارند. در این قسمت تفاوت انواع هاست بر اساس سیستم‌عامل را بررسی کرده‌ایم:

هاست لینوکس

هاست لینوکس به هاستی گفته می‌شود که سیستم‌عامل سرور آن لینوکس است. این نوع هاست یکی از رایج‌ترین گزینه‌ها برای میزبانی وب‌سایت‌هاست و معمولا برای سایت‌هایی استفاده می‌شود که با زبان‌هایی مانند PHP و سیستم‌های مدیریت محتوایی مثل وردپرس، جوملا و دروپال ساخته شده‌اند. بخش بزرگی از سایت‌هایی که هر روز با آن‌ها سروکار داریم، روی هاست لینوکس میزبانی می‌شوند.

یکی از دلایل محبوبیت هاست لینوکس، سازگاری خوب آن با ابزارهای رایج طراحی سایت، پایداری بالا و هزینه مناسب‌تر آن نسبت به بسیاری از گزینه‌های دیگر است. برای مثال اگر سایت شما وردپرسی است، در بیشتر مواقع هاست لینوکس انتخاب طبیعی و منطقی‌تری برای شما خواهد بود.

هاست ویندوز

هاست ویندوز نوعی سرویس میزبانی است که سیستم‌عامل سرور آن ویندوز سرور است. این نوع هاست بیشتر برای وب‌سایت‌ها و نرم‌افزارهایی کاربرد دارد که با فناوری‌های مایکروسافت ساخته شده‌اند؛ مثلا سایت‌هایی که از ASP.NET، زبان #C یا دیتابیس Microsoft SQL Server استفاده می‌کنند، معمولا به هاست ویندوز نیاز دارند.

بنابراین اگر سایت شما با وردپرس، PHP یا بیشتر CMSهای رایج ساخته شده باشد، احتمالا نیازی به هاست ویندوز ندارید. اما اگر پروژه شما بر پایه تکنولوژی‌های مایکروسافت توسعه داده شده، هاست ویندوز می‌تواند گزینه مناسب‌تری باشد.

انتخاب بین هاست لینوکس و هاست ویندوز بیشتر از آن‌که به سلیقه شخصی مربوط باشد، به تکنولوژی سایت شما بستگی دارد، درست مثل اینکه برای اجرای یک نرم‌افزار خاص، باید سیستم‌عاملی را انتخاب کنید که با آن سازگار باشد.

انواع هاست بر اساس کنترل‌پنل

بر اساس نوع کنترل پنل، هاست‌ها به دو نوع متداول تقسیم می‌شوند:

هاست سی پنل

سی‌پنل یکی از محبوب‌ترین کنترل‌پنل‌ها برای مدیریت هاست و سرور است. ویژگی‌های زیر سی‌پنل را به گزینه‌ای بسیار محبوب در میان کاربران تبدیل کرده است:

• رابط کاربری مدرن
• ظاهر ساده
• امکانات مدیریتی کامل

اگر قبلاً با هاست کار کرده باشید، به‌ احتمال بسیار زیاد حداقل یک‌بار محیط سی‌پنل را دیده‌اید.در هاست سی‌پنل می‌توانید کارهایی مثل آپلود فایل‌های سایت، ساخت دیتابیس، مدیریت ایمیل‌های اختصاصی و… را از یک محیط واحد انجام دهید. به همین دلیل، این نوع هاست برای سایت‌های وردپرسی، سایت‌های شرکتی، فروشگاه‌های کوچک و متوسط و کاربرانی که می‌خواهند بدون درگیری زیاد با تنظیمات پیچیده، هاست خود را مدیریت کنند، گزینه کاربردی و راحتی است.

هاست دایرکت ادمین

دایرکت ادمین هم از جمله کنترل‌پنل‌های متداول برای مدیریت هاست و سرور است. دایرکت ادمین هم مانند سی پنل، امکان مدیریت فایل‌ها، دامنه‌ها، دیتابیس، ایمیل، بکاپ و بسیاری از تنظیمات اصلی هاست را در اختیار کاربر قرار می‌دهد؛ اما محیط آن معمولاً ساده‌تر و سبک‌تر است و همین موضوع باعث می‌شود روی برخی سرورها منابع کمتری مصرف کند.

هاست دایرکت ادمین برای کاربرانی مناسب است که به یک کنترل‌پنل کاربردی، سریع و اقتصادی نیاز دارند. شاید ظاهر DirectAdmin در نگاه اول به اندازه cPanel آشنا یا پرجزئیات به نظر نرسد، اما برای بیشتر کارهای روزمره مدیریت سایت کاملاً کافی است.

تفاوت انواع هاست در چیست؟

مهم‌ترین عواملی که باعث تفاوت انواع هاست می‌شوند عبارت‌اند از:

• میزان منابع سخت‌افزاری مانند پردازنده، رم و فضای ذخیره‌سازی
• اشتراکی یا اختصاصی بودن منابع سرور
• نوع معماری سرویس، مانند هاست سنتی یا هاست ابری
• موقعیت جغرافیایی دیتاسنتر، مانند هاست ایران یا هاست خارجی
• سیستم‌عامل سرور، مانند لینوکس یا ویندوز
• نوع کنترل‌پنل هاست، مانند cPanel یا DirectAdmin
• سطح امنیت، پایداری و دسترس‌پذیری سرویس
• میزان مقیاس‌پذیری و امکان ارتقای منابع
• کیفیت پشتیبانی و امکانات مدیریتی
• هزینه خرید و تمدید سرویس
• میزان دانش فنی موردنیاز برای مدیریت هاست

به همین دلیل، انتخاب بهترین هاست فقط با مقایسه قیمت انجام نمی‌شود. ممکن است یک هاست ارزان برای شروع یک سایت ساده کاملاً کافی باشد، اما همان سرویس برای یک فروشگاه اینترنتی پرترافیک، باعث کندی، خطا و از دست رفتن مشتری شود. بنابراین قبل از خرید هاست، باید نیاز واقعی سایت، میزان بازدید، نوع پروژه، سطح امنیت موردنیاز و آینده رشد وب‌سایت را در نظر گرفت.

چگونه بهترین هاست را انتخاب کنیم؟

زمانی می‌توانید با اطمینان در مورد انتخاب بهترین هاست صحبت کنید که قبل از خرید، نیاز واقعی وب‌سایت خود را شناسایی کرده باشید. قرار نیست همیشه گران‌ترین سرویس، بهترین انتخاب باشد؛ همان‌طور که ارزان‌ترین گزینه هم همیشه انتخاب به‌صرفه‌ای نیست! برای اینکه از بین انواع هاست، گزینه مناسب‌تری را انتخاب کنید، بهتر است این نکات را هم در نظر داشته باشید:

• نوع وب‌سایت مانند سایت شخصی، شرکتی، فروشگاهی، خبری یا آموزشی
• میزان بازدید فعلی و پیش‌بینی رشد ترافیک در آینده
• مقدار منابع مورد نیاز مانند رم، پردازنده، فضای ذخیره‌سازی و پهنای باند
• اشتراکی، اختصاصی یا ابری بودن منابع هاست
• موقعیت دیتاسنتر و تناسب آن با محل کاربران اصلی سایت
• سیستم‌عامل هاست مانند لینوکس یا ویندوز
• سازگاری هاست با CMS یا تکنولوژی سایت؛ مانند وردپرس، PHP، ASP.NET یا SQL Server
• نوع کنترل‌پنل هاست مانند cPanel یا DirectAdmin
• امکان ارتقای منابع بدون نیاز به جابه‌جایی پیچیده
• سطح امنیت سرویس و امکاناتی مانند SSL، فایروال و بکاپ‌گیری
• پایداری سرویس و میزان آپ‌تایم
• کیفیت پشتیبانی فنی و دسترسی به تیم پشتیبانی
• محدودیت‌های سرویس مانند تعداد دامنه، دیتابیس، ایمیل و مصرف منابع
• اعتبار شرکت ارائه‌دهنده هاست و سابقه آن در میزبانی وب

جمع‌بندی

انتخاب هاست زمانی پیچیده‌ می‌شود که ندانیم هر یک از انواع هاست برای چه نیازی مناسب است. در این مقاله از بلاگ پارس‌پک این مسیر را برایتان ساده کرده‌ایم. در این مطلب ابتدا توضیح داده‌ایم که هاست چیست و سپس انواع هاست را نیز بر اساس فاکتورهای مختلف بررسی کرده‌ایم و البته تمام تلاش خود را هم به‌کار بستیم تا مفاهیم پیچیده را خیلی ساده توضیح دهیم تا درگیر اصطلاحات دست‌وپاگیر فنی نشوید.

سوالات متداول

برای شروع سایت، کدام نوع هاست بهتر است؟

اگر سایت شما تازه راه‌اندازی شده و هنوز بازدید زیادی ندارد، معمولاً هاست اشتراکی یا هاست وردپرس انتخاب مناسبی است. این سرویس‌ها هزینه کمتری دارند و برای شروع کار، منابع قابل قبولی در اختیار شما قرار می‌دهند.

آیا خرید هاست ارزان باعث کند شدن سایت می‌شود؟

نه همیشه؛ اما اگر هاست ارزان منابع محدود، سرور شلوغ یا پشتیبانی ضعیفی داشته باشد، می‌تواند روی سرعت، پایداری و تجربه کاربری سایت اثر منفی بگذارد. بنابراین قیمت پایین به‌تنهایی معیار خوبی برای انتخاب هاست نیست.

اگر بعداً بازدید سایت زیاد شود، باید هاست را عوض کنیم؟

اگر شرکت ارائه دهنده هاست، امکان ارتقای منابع را داشته باشد، می‌توانید بدون مهاجرت به هاست جدید، منابع آن را ارتقا دهید. برای اطمینان خاطر، بهتر است قبل از خرید از تیم پشتیبانی در خصوص مقیاس‌پذیری هاست سوال بپرسید.

هاست ایران بهتر است یا هاست خارجی؟

اگر بیشتر کاربران سایت شما داخل ایران هستند، هاست ایران می‌تواند از نظر سرعت دسترسی و پایداری برای کاربران داخلی گزینه مناسبی باشد. اما اگر مخاطبان بین‌المللی دارید یا دسترسی بهتر برای کاربران خارج از کشور برایتان مهم است، هاست خارجی انتخاب مناسب‌تری است.