آموزش صدور و نصب گواهینامه SSL رایگان پارس پک

وقتی کاربر در همان ثانیه اول ورود به سایت با هشدار «Not Secure» روبه‌رو می‌شود، بدون معطلی صفحه را می‌بندد. خبر خوب این است که برای امن کردن سایت و رمزنگاری اطلاعات، همیشه نیازی به خرید گواهینامه‌های پولی ندارید و نسخه‌های رایگان مثل Let’s Encrypt هم به‌خوبی مشکل‌تان را رفع می‌کند. اما چالش اصلی اینجاست که دریافت گواهینامه، تایید دامنه و تنظیم رکوردها معمولا به یک فرایند گیج‌کننده تبدیل می‌شود و اغلب افراد را در مرحله نصب متوقف می‌کند. در این مقاله از بلاگ پارس‌پک، می‌خواهیم این مسیر را برایتان ساده‌تر کنیم. با مطالعه این مقاله یاد می‌گیرید که چطور SSL رایگان را از پنل پارس‌پک با دو روش File و DNS دریافت کنید، آن را به‌درستی روی دایرکت‌ادمین نصب کنید و در نهایت، خطاهای رایج بعد از نصب را به‌راحتی برطرف کنید.

SSL رایگان چیست و برای چه کسانی مناسب است؟

SSL (مخفف Secure Sockets Layer) پروتکلی برای رمزنگاری ارتباط میان مرورگر کاربر و سرور است. وقتی گواهی روی سایت نصب باشد، آدرس سایت با HTTPS شروع می‌شود و کنار آن نماد قفل نمایش داده می‌شود. در این حالت اطلاعات ردوبدل‌شده بین کاربر و سرور رمزنگاری می‌شود و حتی اگر کسی در میانه مسیر آن را شنود کند، محتوای خوانایی به دست نمی‌آورد.
گواهینامه SSL رایگان از نظر قدرت رمزنگاری با نمونه‌های پولی تفاوتی ندارد. تفاوت اصلی در نوع اعتبارسنجی، مدت اعتبار، پشتیبانی و امکاناتی مثل نمایش اطلاعات سازمان در گواهی است.
این نوع گواهی برای گروه‌های زیر انتخاب مناسبی است:

• وب‌سایت‌های شخصی، وبلاگ‌ها و سایت‌های معرفی کسب‌وکار.
• سایت‌های در حال توسعه یا محیط‌های تست.
• پروژه‌های کوچک و استارتاپ‌هایی که در ابتدای مسیر هستند.
• سایت‌های آموزشی و محتوایی که فرم ورود یا ثبت‌نام دارند.

اگر سایت شما فروشگاه بزرگ، سامانه‌ پرداخت یا سرویس سازمانی است و به نمایش هویت شرکت در گواهی نیاز دارید، گواهی‌های پولی با اعتبارسنجی سازمانی (مانند گواهی‌های DV و OV) گزینه بهتری هستند.

چگونه SSL رایگان تهیه کنیم؟

مرجع اصلی گواهی‌های رایگان، سازمان Let’s Encrypt است. این گواهی‌ها برای ۹۰ روز (حدود ۳ ماه) معتبر هستند و پس از آن باید تمدید یا دوباره صادر شوند. لازم نیست تا پایان دوره صبر کنید؛ هر زمان که بخواهید می‌توانید گواهی جدید دریافت کنید.
برای دریافت گواهی به چند شکل می‌توان اقدام کرد. یک روش استفاده از ابزارهای خط فرمان مانند Certbot یا acme.sh روی سرور است که برای کاربران مسلط به لینوکس مناسب است. یک روش نیز استفاده از پنل ارائه‌دهنده سرویس است و نیازی به دسترسی SSH یا دانش فنی ندارد.
برای مثال پارس‌پک این امکان را مستقیما در پنل کاربری فراهم کرده است. در پنل SSL شما فقط دامنه را وارد می‌کنید، یکی از روش‌های اعتبارسنجی مانند تنظیم رکوردهای DNS خواسته شده را انجام می‌دهید و در نهایت گواهی را تحویل می‌گیرید.

آموزش روش‌های نصب SSL رایگان

فرایند دریافت و نصب گواهی از سه بخش تشکیل می‌شود:

• ثبت درخواست در پنل پارس‌پک
• اعتبارسنجی مالکیت دامنه
• نصب فایل‌های گواهی روی هاست یا سرور

در ادامه هر بخش را جداگانه توضیح می‌دهیم:

نصب گواهینامه SSL رایگان از پنل پارس‌پک

برای ثبت درخواست، مراحل زیر را انجام دهید:

۱. با نام کاربری و رمز عبور وارد پنل کاربری پارس‌پک شوید و از منو گزینه SSL را انتخاب کنید.

۲. از میان گزینه‌های گواهینامه استاندارد، سازمانی، پیشرفته و رایگان، گواهینامه SSL رایگان را انتخاب کنید.

۳. در بخش دامنه، نام دامنه را بدون http و بدون www وارد کنید. مثلا example.com

۴. گزینه www را فعال کنید تا گواهی هم برای example.com و هم برای www.example.com صادر شود. اگر این گزینه را نزنید، کاربرانی که آدرس را با www وارد می‌کنند با خطای امنیتی روبه‌رو می‌شوند.

۵. گزینه Wildcard Domain برای پوشش همه زیردامنه‌ها کاربرد دارد.

۶. در صفحه بعد، روش اعتبارسنجی را انتخاب کنید. برای مثال روش DNS یک روش مرسوم برای اعتبارسنجی گواهی SSL است.

پیش از شروع مطمئن شوید دامنه روی هاست یا سرور شما تنظیم شده و در دسترس است، چون سازمان صادرکننده برای تایید مالکیت باید بتواند به دامنه دسترسی پیدا کند.

فعال‌سازی اس‌اس‌ال رایگان از طریق File

در این روش باید فایلی مشخص را در مسیر مشخصی از هاست بسازید تا سیستم با مراجعه به آن، مالکیت دامنه را تایید کند. پس از انتخاب گزینه File در پنل پارس‌پک، آدرسی شبیه http://example.com/.well-known/acme-challenge/ نمایش داده می‌شود. در کنار آن نام فایل و محتوایی که باید داخل آن قرار دهید هم مشخص شده است. برای انجام این کار در دایرکت ادمین:
۱. وارد کنترل‌پنل هاست شوید و File Manager را باز کنید.
۲. وارد پوشه public_html دامنه موردنظر شوید.
۳. با گزینه ساخت پوشه، پوشه‌ای به نام well-known. (با نقطه ابتدای نام) بسازید. اگر از قبل وجود دارد، دوباره نسازید.
۴. داخل آن پوشه‌ای با نام acme-challenge ایجاد کنید.
۵. داخل acme-challenge فایل جدیدی بسازید که نامش دقیقاً مطابق نام نمایش‌داده‌شده در پنل پارس‌پک باشد. این فایل پسوند ندارد.
۶. محتوای ارائه‌شده در پنل را کپی کنید، داخل فایل قرار دهید و ذخیره کنید.

۷. آدرس کامل فایل را در مرورگر باز کنید. اگر محتوای فایل نمایش داده شد، مسیر درست ساخته شده است.
۸. به پنل پارس‌پک برگردید و روی دکمه ارسال بزنید.
پس از تایید موفق، سه مورد Certificate ، Private Key و CA Bundle صادر می‌شود و گواهی نمایش داده می‌شود. آن‌ها را برای مرحله نصب نگه دارید و دقت کنید Private Key را در اختیار هیچ‌کس قرار ندهید.

نصب گواهینامه SSL رایگان از طریق DNS

اگر دسترسی به فایل‌های هاست ندارید یا دامنه هنوز روی سرور فعال نیست، اعتبارسنجی با DNS گزینه مناسبی است. در این روش باید در Zone دامنه رکوردهای TXT بسازید. پس از انتخاب گزینه DNS، پنل پارس‌پک نام و مقدار رکوردها را نشان می‌دهد. برای دامنه‌ای که www هم دارد، معمولاً دو رکورد لازم است:

• رکورد TXT با نام acme-challenge_ و مقدار اول
• رکورد TXT با نام acme-challenge.www_ و مقدار دوم

محل ساخت رکورد به نیم‌سرورهای دامنه شما بستگی دارد. اگر دامنه روی نیم‌سرورهای هاست ابری پارس‌پک قرار دارد، رکوردها را از مسیر پنل کاربری، هاست ابری و سپس مدیریت DNS بسازید. اگر از CDN پارس‌پک استفاده می‌کنید، رکوردها را از بخش DNS پنل CDN اضافه کنید.
بعد از ساخت رکوردها، چند دقیقه صبر کنید تا منتشر شوند و سپس با ابزارهایی مثل DNSChecker رکوردهای TXT را بررسی کنید. اگر به ترمینال دسترسی دارید، این دستور هم همین کار را انجام می‌دهد:

dig TXT _acme-challenge.example.com +short

هرگاه مقادیر درست نمایش داده شدند، در پنل پارس‌پک روی ارسال بزنید تا اعتبارسنجی انجام شود و گواهی صادر شود.

آموزش نصب SSL رایگان در کنترل‌پنل دایرکت ادمین

بعد از صدور گواهی با هر یک از دو روش بالا، آخرین مرحله نصب آن روی هاست است. برای این کار وارد دایرکت ادمین شوید، بخش SSL Certificates را باز کنید و گزینه مربوط به وارد کردن گواهی آماده را انتخاب کنید.

محتوای Certificate و Private Key را در کادرهای مربوطه بچسبانید و ذخیره کنید. سپس CA Bundle را از بخش مربوط به CA Certificate وارد کنید و گزینه Use a CA Cert را فعال کنید.

بررسی صحت نصب SSL رایگان

نصب گواهی همیشه به معنی کارکرد درست آن نیست. برای اطمینان از فعال بودن SSL این موارد را بررسی کنید:

مرورگر: آدرس سایت را با https باز کنید. اگر نماد قفل کنار آدرس دیده می‌شود، گواهی شناسایی شده است. با کلیک روی قفل و مشاهده جزئیات گواهی می‌توانید صادرکننده و تاریخ انقضا را ببینید.

ابزار آنلاین: سرویس SSL Labs وضعیت زنجیره گواهی، پروتکل‌ها و پیکربندی را بررسی و نمره‌دهی می‌کند. اگر CA Bundle را فراموش کرده باشید، همین ابزار مشکل زنجیره ناقص را نشان می‌دهد.

ترمینال: با این دستور تاریخ شروع و پایان اعتبار گواهی و صادرکننده آن نمایش داده می‌شود:

echo | openssl s_client -connect example.com:443 -servername example.com 2>/dev/null | openssl x509 -noout -dates -issuer

انتقال خودکار به HTTPS: آدرس را با http باز کنید. اگر به‌طور خودکار به https منتقل نشد، می‌توانید در سرورهای Apache و LiteSpeed قاعده زیر را به فایل htaccess. اضافه کنید:

RewriteEngine On
RewriteCond %{HTTPS} off
RewriteRule ^(.*)$ https://%{HTTP_HOST}%{REQUEST_URI} [L,R=301]

در سایت‌های وردپرسی، پیش از افزودن این قاعده آدرس سایت را در تنظیمات به https تغییر دهید تا با حلقه ریدایرکت مواجه نشوید.

مشکلات رایج در هنگام نصب SSL رایگان

اگر در حین دریافت یا نصب گواهی با خطا روبه‌رو شدید، معمولاً یکی از موارد زیر علت آن است:

• اعتبارسنجی File ناموفق است: نام فایل یا محتوای آن را دوباره با پنل مقایسه کنید. هنگام کپی ممکن است فاصله یا خط اضافه ایجاد شود. همچنین پوشه well-known. باید با نقطه شروع شود و آدرس فایل باید بدون خطا در مرورگر باز شود.
• مسیر ساخته‌شده باز نمی‌شود: قاعده‌های htaccess.، افزونه‌های امنیتی وردپرس یا تنظیمات فایروال ممکن است دسترسی به پوشه‌های دارای نقطه را مسدود کنند. دسترسی به مسیر acme-challenge را موقتاً مجاز کنید.
• فقط نسخه www خطا می‌دهد: وقتی گزینه www را فعال کرده‌اید، دامنه با www هم باید روی همان هاست یا سرور اشاره کند. رکورد مربوط به www را در DNS بررسی کنید.
• اعتبارسنجی DNS ناموفق است: رکورد TXT ممکن است هنوز منتشر نشده باشد. چند دقیقه صبر کنید و دوباره بررسی کنید. نام رکورد باید با acme-challenge_ شروع شود و مقدار آن بدون فاصله یا کاراکتر اضافه وارد شود.
• دامنه پشت CDN یا پروکسی است: برای اعتبارسنجی File ممکن است درخواست‌ها به هاست اصلی نرسد. در این حالت اعتبارسنجی DNS مطمئن‌تر است.
• پس از نصب هنوز هشدار ناامن می‌بینید: احتمالاً محتوای ناامن (Mixed Content) در صفحه وجود دارد، یعنی تصاویر یا فایل‌های CSS و JavaScript هنوز با آدرس http بارگذاری می‌شوند. آدرس‌ها را به https تغییر دهید و کش مرورگر و کش سایت را پاک کنید.
• خطای زنجیره گواهی: اگر CA Bundle وارد نشده باشد، برخی مرورگرها و دستگاه‌ها گواهی را نامعتبر می‌دانند. آن را در تنظیمات SSL هاست اضافه کنید.

اگر با وجود بررسی همه این موارد مشکل برطرف نشد، با ثبت تیکت به پشتیبانی فنی همراه با آدرس دامنه و روش اعتبارسنجی، می‌توانید سریع‌تر به نتیجه برسید.

جمع‌بندی

حالا می‌دانید برای حذف هشدار «ناامن» از سایت‌تان نیازی به هزینه یا دانش پیشرفته نیست و با دو روش File و DNS می‌توانید دامنه را اعتبارسنجی کنید و گواهی را نصب کنید. بررسی صحت نصب و آشنایی با خطاهای رایج هم کمک می‌کند در زمان‌هایی که چیزی درست کار نمی‌کند، به‌جای حدس زدن علت را پیدا کنید. اگر سایت شما رشد کرده یا به گواهی با اعتبار سازمانی و پشتیبانی بیشتر نیاز دارید، گواهی‌های SSL پارس‌پک انتخاب‌های بعدی شما هستند.

سوالات متداول

آیا SSL رایگان امنیت کمتری از SSL پولی دارد؟

خیر. قدرت رمزنگاری در هر دو نوع یکسان است. تفاوت‌ها در نوع اعتبارسنجی، مدت اعتبار، پشتیبانی، ضمانت مالی و نمایش اطلاعات سازمان در گواهی است.

مدت اعتبار SSL رایگان چقدر است و چگونه تمدید می‌شود؟

گواهی‌های Let’s Encrypt ۹۰ روز اعتبار دارند. برای تمدید لازم نیست منتظر پایان دوره بمانید؛ می‌توانید پیش از انقضا مراحل صدور را دوباره انجام دهید و گواهی جدید را به‌جای گواهی قبلی نصب کنید.

چرا بعد از نصب SSL هنوز سایت ناامن نمایش داده می‌شود؟

رایج‌ترین علت وجود محتوای ناامن (Mixed Content) است، یعنی بخشی از منابع صفحه هنوز با http بارگذاری می‌شود. همچنین کش مرورگر یا سایت و ناقص بودن CA Bundle می‌تواند علت باشد.

آیا SSL رایگان برای فروشگاه اینترنتی کافی است؟

از نظر رمزنگاری اطلاعات، بله. اما اگر به نمایش هویت کسب‌وکار در گواهی یا پشتیبانی تخصصی نیاز دارید، بهتر است از گواهی‌های سازمانی یا پیشرفته استفاده کنید.