GeoDNS چیست و چگونه آن را پیاده‌سازی کنیم؟

همانطور که می‌دانید، فاصله بین مکان جغرافیایی کاربر تا سرور یک سایت هر چقدر بیشتر باشد، مدت زمان بیشتری طول می‌کشد تا یک سایت بارگذاری شود. این مسئله به صورت مستقیم روی سئو و تجربه کاربری اثرگذار است. اگر کاربرانی از سراسر جهان دارید و می‌خواهید همه آن‌ها سرعت تقریبا بالایی را در زمان استفاده از سایت شما تجربه کنند، GeoDNS به کمک‌تان می‌آید. این سرویس حتی در زمان قطع شدن اینترنت بین‌الملل در ایران، امکان دسترسی کاربران خارجی و داخلی را به سایت شما فراهم می‌کند. در نتیجه خواندن این مقاله از بخش آموزش DNS بلاگ پارس‌پک را به همه افرادی که در این حوزه فعالیت می‌کنند، توصیه می‌کنیم.

GeoDNS چیست؟

GeoDNS یک تکنولوژی محبوب است که ابتدا موقعیت مکانی کاربر شما را تشخیص می‌هد؛ سپس بسته به موقعیت جغرافیایی کاربر درخواست‌دهنده، نزدیک‌ترین IP را برای اتصال انتخاب می‌کند. با این ویژگی‌ حتی در زمان قطعی اینترنت بین‌الملل کاربرانتان چه از داخل و چه از خارج به سایت شما دسترسی خواهند داشت. همچنین این مکان‌یابی باعث می‌شود تا کاربران با تاخیر کمتر و سرعت بارگذاری بیشتر به سایت دسترسی پیدا کنند.

نحوه کار GeoDNS چگونه است؟

GeoDNS بر پایه اطلاعات موقعیت جغرافیایی، آدرس IP کاربر یا DNS resolver عمل می‌کند. حالا این عبارت به چه معناست؟ در واقع وقتی کاربر درخواست DNS ارسال می‌کند، این درخواست ابتدا به resolver می‌رود. حالا GeoDNS با استفاده از پایگاه داده‌های GeoIP و IP resolver موقعیت کاربر را به صورت تقریبی حدس می‌زند. سپس آدرس IP مناسب‌ترین سرور (مثلا نزدیک‌ترین دیتاسنتر) را به کاربر باز می‌گرداند.

مزایای استفاده از GeoDNS

استفاده از GeoDNS مزایای قابل توجهی برای سایت‌ها و سرویس‌های آنلاین دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کاهش تاخیر و افزایش سرعت بارگذاری سایت
• افزایش احتمال دسترسی کاربران از مناطق مختلف جهان، حتی در زمان قطعی اینترنت بین‌الملل در ایران
• توزیع بهتر ترافیک به سمت سرورهای نزدیک‌تر
• بالا بردن پایداری و دسترسی (در صورت خرابی یک سرور)
• قابلیت ارائه محتوای محلی یا مطابق با قوانین منطقه‌ای
• کاهش هزینه پهنای باند
• بهبود تجربه کاربر

چگونه GeoDNS را پیاده‌سازی کنیم؟

پیاده‌سازی GeoDNS می‌تواند از دو روش کلی انجام شود:

۱. استفاده از سرویس‌های مدیریت DNS

۲. راه‌اندازی GeoDNS به‌صورت دستی

در این بخش هر دو روش را به صورت مجزا بررسی می‌کنیم:

روش اول: استفاده از سرویس‌های DNS با پشتیبانی GeoDNS

استفاده از DNS Providerهایی که GeoDNS را آماده ارائه می‌دهند، ساده‌ترین راه برای استفاده از این سرویس هستند. به طور مثال شما می‌توانید از گزینه‌های رایجی مانند Cloudflare (Geo Steering)، GCore DNS یا NS1 استفاده کنید.
۱. برای این کار تنها کافی است که دامنه را به DNS آن‌ها منتقل کنید.
۲. سپس یک رکورد A یا CNAME بسازید.
۳. در این مرحله که مرحله آخر است، باید قانون جغرافیایی تعریف کنید؛ مثلا اگر کاربر از ایران درخواست را ارسال کرد با کدام IP سرور به او پاسخ‌ داده شود.

روش دوم: پیاده‌سازی دستی (برای افراد فنی)

این روش با توجه به پیچیدگی‌هایی که دارد، برای افراد مبتدی ممکن است دشوار به نظر برسد. اگر می‌خواهید خودتان GeoDNS سرور را راه‌اندازی کنید، باید مراحل زیر را انجام دهید.

۱. یک DNS سرور مثل BIND با پشتیبانی GeoIP نصب کنید. (یا از پروژه‌هایی مثل GeoDNS استفاده کنید)

۲. پایگاه داده GeoIP (مانند MaxMind) را نصب و در DNS سرور بارگذاری کنید.

۳. برای دامنه‌های خود قواعد تقسیم بر اساس منطقه تعریف کنید، تا سرورها آدرس IP مناسب را برگردانند.

۴. پاسخ‌های DNS از نقاط مختلف بررسی کنید تا ببینید به درستی کار می‌کند. این کار را می‌توانید با استفاده از ابزارهایی مانند DNS Checker انجام دهید یا از روش تست با با دستور dig استفاده کنید. در روش دوم اگر سرور شما سیستم‌عامل لینوکس یا macOS دارد، باید یکی از دستورهای زیر را وارد کنید:

dig yourdomain.com @8.8.8.8

یا

dig yourdomain.com +short

به جز دو روشی که در بالا گفته شد، شما می‌توانید فرایند تست را با برنامه‌های دیگری که مخصوص تست GeoDNS است مانند Catchpoint و WhatsMyDNS هم انجام دهید.

نکات مهم فنی که باید در پیاده‌سازی GeoDNS رعایت کنید!

در این بخش چند نکته مهم و کاربردی را بررسی می‌کنیم که دانستن آن‌ها در زمان استفاده از GeoDNS به شما کمک می‌کند.

نظارت بر صحت عملکرد

یکی از بهترین روش‌ها برای اطمینان از عملکرد صحیح GeoDNS نظارت دائمی است. این کار را می‌توانید به راحتی با استفاده از ابزارهای مانیتورینگ انجام دهید. به طور مثال ابزاری مانند SolarWinds Network Performance Monitor (NPM) با تحلیل کامل وضعیت شبکه، گراف‌کردن ترافیک و تشخیص اختلالات می‌تواند در این زمینه به شما کمک کند. البته ابزارهای دیگری مانند Site24x7 و Paessler PRTG Network Monitor هم هستند که در این مورد کاربرد مناسبی دارند.

استفاده از EDNS0 Client Subnet

گاهی اوقات ممکن است که GeoDNS نتواند موقعیت مکانی کاربران را به دلیل استفاده از CDN یا سرویس‌های دیگر به درستی تشخیص دهد. به منظور جلوگیری از وقوع این مشکل، می‌توان از EDNS0 Client Subnet استفاده کرد. با کمک EDNS0 Client Subnet می‌توانید موقعیت جغرافیایی کاربر را به صورت کاملا دقیق پیدا کنید.

پیکربندی TTL مناسب

TTL مخفف عبارت Time to Live است که به معنای زمانی است که اطلاعات در کش باقی می‌مانند. شما باید بدانید که در GeoDNS داشتن TTL خیلی کوتاه بار DNS را زیاد می‌کند و TTL طولانی مانع از به‌روزرسانی سریع در مواقع اضطراری می‌شود. به همین دلیل است که می‌گوییم پیکربندی TTL اهمیت زیادی دارد.

برخورداری از امنیت قوی

در GeoDNS باید از پروتکل‌های امنیتی DNSSEC و DNS over HTTPS پشتیبانی شود تا یک وب‌سایت از انواع خطرات و حملات سایبری مختلف در امان بماند. به خصوص در زمان بازیابی اطلاعات پس از سانحه یا انتقال ترافیک این مسئله اهمیت بسیار زیادی پیدا می‌کند.

Geo Load Balancing چیست و چه نقشی در عملکرد سایت دارد؟

برخلاف GeoDNS که فقط IP مناسب برای DNS برمی‌گرداند، Geo Load Balancing می‌تواند در هر منطقه ترافیک را بین چند سرور تقسیم کند تا بهترین عملکرد و پایداری را ارائه دهد. این روش باعث می‌شود که بار سرورها متعادل بماند و حتی در صورت خرابی یکی از سرورها، سیستم به‌صورت هوشمند ترافیک را به سرورهای سالم هدایت کند.

چه کسانی باید از GeoDNS استفاده کنند؟

برای هر سایتی می‌توانید از GeoDNS استفاده کنید. به خصوص کسب‌وکارهایی که در ادامه نام می‌بریم، بیشترین بهره را از بکارگیری GeoDNS می‌برند:

• وب‌سایت‌ها یا اپلیکیشن‌هایی که کاربرانشان در کشورهای مختلف هستند.
• پلتفرم‌هایی با نیاز به سرعت بالا مثل بازی آنلاین یا استریمینگ
• سرویس‌هایی با قوانین محلی متفاوت (مثلا قوانین ذخیره داده در اتحادیه اروپا)
• سرویس‌های با ترافیک بالا که می‌خواهند هزینه پهنای باند را کاهش دهند.
• افرادی که می‌خواهند حتی در زمان قطعی اینترنت بین‌الملل یک سایت پایدار داشته باشند.

GeoDNS چه تفاوتی با DNS معمولی دارد؟

در DNS معمولی، هر کاربر در هر نقطه از جهان، یک IP واحد یا ثابت دریافت می‌کند. این در حالی است که GeoDNS با توجه به موقعیت کاربر، پاسخی متفاوت می‌دهد تا ترافیک به نزدیک‌ترین یا مناسب‌ترین سرور هدایت شود. در واقع این سرویس ترافیک را به نزدیک‌ترین سرور هدایت می‌کند.

تفاوت GeoDNS با Anycast DNS چیست؟

GeoDNS و Anycast DNS هر دو برای بهبود عملکرد DNS طراحی شده‌اند، اما تفاوت‌هایی هم با یکدیگر دارند. یکی از این تفاوت‌های بزرگ آن است که GeoDNS ابتدا موقعیت کاربر را می‌سنجد و IP نزدیک‌ترین سرور را به او ارائه می‌دهد؛ اما Anycast DNS نزدیک‌ترین سرور از نظر مسیریابی شبکه‌ای را انتخاب می‌کند. باید بدانید که به طور کلی استفاده از GeoDNS برای محتواهای بومی یا اعمال قوانین خاص هر منطقه، نتیجه‌ای بهتر از Anycast دارد.

آیا GeoDNS راهکاری مطمئن برای حفظ کامل سئو و دسترسی کاربران است؟

GeoDNS با کاهش تاخیر و بهبود سرعت بارگذاری می‌تواند تجربه کاربری بهتر را ایجاد کند که این مسئله به بهبود رتبه سئو منجر می‌شود. همچنین با شناسایی موقعیت مکانی و اتصال به نزدیک‌ترین IP سرور، شرایط را برای دسترسی دائمی کاربران داخلی و خارجی فراهم می‌کند. به‌طوری که حتی در زمان قطع شدن اینترنت بین‌المللی هم سایت شما با مشکل روبه‌رو نخواهد شد. البته برای اطمینان از تاثیر سرعت مناسب سایت بر سئو، تنها استفاده از GeoDNS کافی نیست و شما باید مطمئن شوید که سایر بخش‌ها، به خصوص ساختار سایت از نظر سرعت بارگذاری و برای SEO بهینه است.

کدام شرکت‌ها سرویس GeoDNS را ارائه می‌دهند؟

از جمله شرکت‌هایی که در سطح جهانی، خدمات GeoDNS را ارائه می‌دهند می‌توان به Akamai Edge DNS، Amazon Route 53، Azure DNS، Cloudflare DNS، NS1، EasyDNS و ClouDNS اشاره کرد؛ این سرویس‌ها از طریق پنل‌های تحت وب و API، به مدیران شبکه اجازه می‌دهند که ترافیک DNS را به نزدیک‌ترین سرور یا نقطه حضور هدایت کنند تا کارایی، دسترس‌پذیری و پاسخ‌دهی سرویس‌ها در سطح جهانی بهینه شود. در ایران هم شرکت‌هایی هستند که سرویس‌های تخصصی GeoDNS را ارائه می‌دهند اما به نسبت ارائه‌دهندگان خارجی پشتیبانی کامل و تخصصی ندارند. به همین دلیل توصیه می‌شود که در صورت نیاز از ارائه‌دهندگان خارجی برای دریافت این سرویس استفاده کنید.

جمع‌بندی

در این مقاله همه نکات ضروری و مهم درباره GeoDNS را برای شما شرح دادیم؛ از ماهیت این سرویس تا نحوه پیاده‌سازی و استفاده از آن. با مطالعه این مطلب حالا می‌توانید در مواقع ضروری و نیاز با استفاده از GeoDNS سایت خود را از نظر سرعت و دسترسی دائمی بهینه‌سازی کنید. در نهایت هم تجربه کاربری بهتری به مخاطبین خود ارائه دهید.

سوالات متداول

۱. آیا GeoDNS برای سایت‌های کوچک هم لازم است؟

خیر، اگر اکثر کاربران شما در یک کشور هستند، استفاده از GeoDNS ممکن است هزینه‌بر باشد و مزیت زیادی نداشته باشد. اما این سرویس می‌تواند در زمان قطع اینترنت بین‌الملل، حتی برای سایت‌های کوچک و کسب‌وکارهای نوپا هم انتخابی مناسب باشد.

۲. GeoDNS چگونه باعث افزایش سرعت سایت می‌شود؟

با هدایت کاربران به نزدیک‌ترین سرور، فاصله انتقال داده کاهش می‌یابد و سرعت بارگذاری سایت افزایش می‌یابد.

۳. آیا GeoDNS با CDN تفاوت دارد؟

بله، CDN محتوای سایت را در سرورهای مختلف ذخیره می‌کند، اما GeoDNS فقط DNS را هوشمند می‌کند تا کاربران به سرعت به سرور مناسب وصل شوند.

۴. آیا GeoDNS امنیت DNS را افزایش می‌دهد؟

خود GeoDNS ابزار امنیتی نیست، اما در معماری‌های پیشرفته همراه با DNSSEC و روش‌های دیگر می‌تواند به پایداری و جلوگیری از برخی حملات کمک کند.