تفاوت سرورهای DNS Primary با Secondary چیست؟
در این مقاله میخوانید
وقتی آدرس سایتی را در مرورگر وارد میکنید، سیستمی به نام DNS شما را به سرور میزبان متصل میکند. اگر این سیستم دچار اختلال شود، سایت شما کاملا از دسترس خارج میشود. شبکههای استاندارد برای جلوگیری از این مشکل، از ترکیب دو سرور اصلی و ثانویه استفاده میکنند. در این مقاله از بخش آموزش سرور در بلاگ پارسپک بررسی میکنیم که هر کدام از این سرورها چه وظیفهای دارند، تفاوت سرور DNS اصلی و ثانویه در چیست و در زمان بروز مشکل چگونه مانع از قطعی سایت شما میشوند.
آشنایی با انواع DNS Server
سیستم DNS درست مثل دفترچه تلفن گوشی شما عمل میکند. این سیستم اسم سایت را میگیرد، شماره آیپی آن را پیدا میکند و به مرورگر میدهد تا سایت باز شود. حالا برای اینکه این دفترچه هیچوقت از کار نیفتد و کاربران همیشه بتوانند سایت شما را پیدا کنند، مدیریت اطلاعات آن را به دو بخش جداگانه به نام Primary و Secondary میسپارند.
برای آشنایی دقیقتر با DNS، کاربردها و ویژگیهای آن مقاله زیر را بخوانید:
سرور DNS Primary چیست؟
سرور دیاناس اصلی یا Primary، سرور مرجع و نگهدارنده اطلاعات پایه دامنه شما است. در معماری شبکه، فایل منطقه یا Zone File که دربرگیرنده تمام رکوردهای مهم سایت است، در این سرور ساخته میشود.
نکته کلیدی سرور Primary، داشتن دسترسی خواندن و نوشتن است. به زبان ساده، اگر آیپی هاست خود را تغییر دهید یا بخواهید یک رکورد متنی (TXT Record) برای تایید ایمیل سازمانی بسازید، این تغییرات فقط روی سرور اصلی قابل ثبت هستند. سرور Primary به عنوان هسته مرکزی شبکه عمل میکند و پس از دریافت تنظیمات جدید، آنها را به سایر بخشهای شبکه انتقال میدهد.
سرور DNS Secondary چیست؟
سرور دیاناس ثانویه یا Secondary، یک نسخه پشتیبان و فقط خواندنی (Read-Only) از سرور Primary است. این سرور هیچ رکوردی را به صورت مستقل ایجاد نمیکند و اجازه ویرایش تنظیمات را ندارد.
وظیفه این سرور، دریافت جدیدترین اطلاعات از سرور اصلی طی فرایندی به نام انتقال منطقه یا Zone Transfer است. از نظر فنی، سرور ثانویه به صورت دورهای شماره سریال رکورد پایه (SOA Record) را در سرور اصلی بررسی میکند. این سرور به محض اینکه متوجه تغییر در این شماره شود، فایل منطقه جدید را دانلود و ذخیره میکند. با این ساختار، اگر سرور اصلی به دلیل مشکل فنی یا ترافیک بالا قطع شود، سرور ثانویه با تکیه بر همان کپی ذخیرهشده، آدرس سایت را به مرورگر کاربران میدهد تا از قطعی کامل سرویس جلوگیری شود.
هر آنچه که باید درباره سرور بدانید از جمله ویژگیها و کاربردهای آن را در این مقاله مطالعه کنید:
تفاوت سرور DNS Primary و DNS Secondary در یک نگاه
با وجود اینکه هر دو سرور، آدرس سایت را به کاربر میدهند، اما اجازه دسترسی و روش کار آنها با هم متفاوت است. در جدول زیر اصلیترین تفاوت سرور DNS اصلی و ثانویه را خلاصه کردهایم:
| ویژگی | سرور DNS Primary | سرور DNS Secondary |
|---|---|---|
| سطح دسترسی | امکان خواندن و نوشتن اطلاعات | فقط امکان خواندن اطلاعات |
| منبع اطلاعات | اطلاعات وارد شده توسط مدیر سایت | دریافت فایل کپی از سرور اصلی |
| امکان تغییر تنظیمات | بله | خیر |
| هدف اصلی | مدیریت یکپارچه مسیرهای شبکه | پشتیبانی و جلوگیری از قطعی سایت |
| وابستگی | مستقل عمل میکند. | برای دریافت داده به سرور اصلی وابسته است. |
در مقاله زیر به معرفی انواع سرور و بررسی همه نکات درباره آنها میپردازیم:
نحوه کار Primary و Secondary DNS Server
وقتی کاربری آدرس سایت شما را جستوجو میکند، سیستم او به دنبال Name Servers سایت شما میگردد. در این مرحله، برای مرورگر مشتری هیچ تفاوتی ندارد که کدام سرور اصلی است و کدام ثانویه. سیستم کاربر درخواستی ارسال میکند و معمولا هر سروری که به کاربر نزدیکتر باشد و سریعتر جواب بدهد، سایت را برای او باز میکند. در واقع سرور ثانویه هم در حالت عادی پابهپای سرور اصلی در حال راهنمایی کاربران است و بار ترافیک سایت را سبک میکند.
در زمان بحران چه اتفاقی میافتد؟
حالا فرض کنید سایت شما به دلیل یک کمپین تبلیغاتی شلوغ شده یا سرور اصلی مشکل فنی پیدا کرده است. مرورگر مشتری وقتی میبیند سرور اصلی پاسخی نمیدهد، در کسری از ثانیه سراغ سرور ثانویه میرود. سرور ثانویه با تکیه بر همان اطلاعات هماهنگشده قبلی، مسیر سایت را به مرورگر نشان میدهد و مشتری بدون اینکه اصلا متوجه خرابی سرور اول شود، خرید خود را در سایت انجام میدهد.
نحوه انجام تنظیمات دقیق dns server چگونه است؟ برای آشنایی با جواب این سوال، مقاله زیر را بخوانید:
Primary DNS Server چه زمانی استفاده میشود؟
مهمترین زمانهای استفاده از این سرور شامل موارد زیر است:
- تغییر هاست یا سرور سایت: وقتی سرور جدیدی میخرید و میخواهید دامنه سایت را به آدرس آیپی جدید متصل کنید، این تغییر مسیر (ویرایش رکورد A) فقط در سرور اصلی ثبت میشود.
- راهاندازی ایمیل سازمانی: برای اتصال دامنه به سرویسهای ایمیل و تنظیم رکوردهای تایید هویت (مثل رکوردهای MX و TXT) تا ایمیلهای سازمانی شما اسپم نشوند، باید این اطلاعات را در سرور اصلی وارد کنید.
- ساخت Subdomain: زمانی که میخواهید بخشهای جدیدی مثل فروشگاه، وبلاگ یا پورتال مشتریان را روی آدرسهای مجزا (مانند shop.yoursite.com) راهاندازی کنید.
- اعمال تنظیمات امنیتی: تمام پیکربندیهای پیشرفته برای جلوگیری از جعل دامنه و تایید اصالت سایت، منحصرا از طریق کنترل پنل سرور اصلی انجام میشود.
- مدیریت یکپارچه چند دامنه: اگر کسبوکار شما دارای دهها دامنه مختلف است، سرور اصلی به عنوان یک پایگاه مرکزی عمل میکند تا مسیردهی تمام آنها را به صورت یکجا مدیریت کنید.
در واقع سرور Primary به عنوان فرمانده شبکه، تمام این تغییرات را از شما تحویل میگیرد و سپس خودش وظیفه دارد آنها را به سرورهای Secondary دیکته کند.
خرید سرورهای متنوع و پرقدرت از پارسپک
سرورهای امن و پرسرعت را با بهترین کیفیت و پشتیبانی شبانهروزی از پارسپک تهیه کنید. برای بررسی سرورها در موقعیت جغرافیایی متنوع روی لینک زیر کلیک کنید:
Secondary DNS Server چه زمانی استفاده میشود؟
سرور Secondary به عنوان بازوی کمکی و پشتیبان شبکه، مستقیما در پایداری و سرعت سایت شما نقش دارد. مهمترین کاربردهای این سرور شامل موارد زیر است:
- توزیع بار ترافیک در زمانهای شلوغی: در روزهای پربازدید یا کمپینهای فروش، سرور ثانویه بخشی از درخواستهای کاربران را جواب میدهد تا سرور اصلی زیر بار ترافیک سنگین از کار نیفتد.
- افزایش سرعت لود بر اساس موقعیت جغرافیایی: وقتی چند سرور ثانویه را در شهرهای مختلف قرار میدهید، مرورگر هر مشتری به نزدیکترین سرور وصل میشود. این کار فاصله فیزیکی را کم کرده و زمان بالا آمدن سایت را به شدت کاهش میدهد.
- آنلاین نگه داشتن سایت در شرایط بحرانی: اگر سرور اصلی به دلیل قطعی شبکه دیتاسنتر، مشکل سختافزاری یا حمله سایبری خاموش شود، سرور ثانویه بدون هیچ وقفهای مسیر سایت را به کاربران نشان میدهد.
- نگهداری یک کپی امن از تنظیمات: این سرور همیشه یک نسخه دقیق و بهروز از اطلاعات دامنه را در شبکهای کاملا مجزا ذخیره میکند تا در صورت خرابی سرور مرجع، نگران پاک شدن تنظیمات شبکه نباشید.
جمعبندی
راهاندازی سایت تنها با یک سرور اصلی تصمیم پرریسکی است که با اولین مشکل فنی، کسبوکار شما را از دسترس خارج میکند. ترکیب سرور اصلی برای اعمال تغییرات و سرورهای ثانویه برای پشتیبانی، کلید داشتن یک سایت همیشه روشن و سریع است. برای پیادهسازی این زیرساخت مطمئن و جلوگیری از قطعیهای پرهزینه، میتوانید از سرورهای ابری پارسپک استفاده کنید که امکان مدیریت دقیق ترافیک را با بالاترین کیفیت در اختیار شما قرار میدهد.
سوالات متداول
آیا میتوان چند Secondary DNS Server داشت؟
بله هیچ محدودیتی وجود ندارد. سایتهای بزرگ و حساس معمولا از ۳ یا ۴ سرور ثانویه در نقاط جغرافیایی مختلف استفاده میکنند تا شبکه آنها در برابر اختلالات اینترنتی کاملا مقاوم باشد.
آیا سیستم همیشه از Primary DNS Server استفاده میکند؟
خیر. در حالت پیشفرض سرور اصلی اولویت اول است، اما اگر این سرور کند شود یا پاسخ ندهد، شبکه به سرعت درخواست مشتری را به سمت سرور ثانویه میفرستد تا سایت سریعتر باز شود.
چرا باید Secondary DNS Server داشته باشیم؟
مهمترین دلیل استفاده از سرور ثانویه جلوگیری از قطعی سایت است. با داشتن این سرور یک نسخه پشتیبان از اطلاعات دامنه شما در شبکهای جداگانه نگهداری میشود تا در صورت خرابی سرور اصلی، ارتباط کاربران با سایت قطع نشود.